Spomenik Veležovcima na stadionu Zrinjskog
Iz stare štampe – o istorijatu spomenika na stadionu pod Bijelim brijegom koji je hirurški-hladno i u kompletnoj tajnosti uklonjen oko 28.1.2026, a koji je bio podjednako posvećen žrtvama fašizma i palim borcima NOR-a – članovima suparničkog kluba – ljudima koji su prvo pali za slobodu a potom u zaborav.
Lokacija: Stadion pod Bijelim brijegom, Mostar
Autor: arhitekta Romeo Tiberio
Opis: “Spomenik ima šest krakova koji simbolizuju šest republika, a na njegovom vrhu su tri krila sa kojih će se slijevati voda u mali bazen gdje se naziru konture fudbalskih lopti, što simbolizuje tri bosanskohercegovačka naroda, njihovo bratstvo i jedinstvo.”
Datum otvaranja: 14.2.1973.
Ceremonija otvaranja, program:
- Svečani ceremonijal: komandant Jugoslovenskog ratnog vazduhoplovstva Enver Ćemalović, kraći govor uz zvuke “Internacionale”; fudbaleri rođenih položili vijenac na spomenik
- Otvaranje turnira
- Vokalni oktet “Mostar”, izvedba pjesme navijača “Rođeni, rođeni”.
“26. juna 1922. godine u Mostaru, na jednoj poljani kod Sjevernog logora, gdje su ranije trenirali igrači zabranjenog Radničkog sportskog kluba Omladina i neki mahalski klubovi (Carina i Brankovac) sastali su se inicijatori za osnivanje novog radničkog sportskog kluba. Klub je dobio ime „Radnički sport klub Velež“.
U Mostar je došao rat i Velež kao simbol radnika i slobode potpuno je zabranjen od fašističkih vlasti koje su uspostavile svoju vlast u Mostaru. Radničko sportsko društvo Velež postaje jedan od simbola Narodno oslobodilačke borbe, jer se veliki broj njegovih članova i fudbalera uključuje u partizanske jedinice.
Od mnogobrojnih fudbalera i aktivista Veleža koji su se uključili u ilegalan rad i u partizanske jedinice devetorica su za doprinos NOR-u, požrtvovanje i hrabrost u ratu proglašeni narodnim herojima. 25 su nosioci “Spomenice 1941”. Niz ubijenih su žrtve fašizma, poput Ilije Terzića, Jaše Šantića, Ranka Slijepčevića, Dejana Mišanovića, Mihajla Blanića i drugih.
Od brojnih igrača i funkcionera Veleža koji su u predratnom periodu bili na robiji živote su izgubili: Gojko Božović, Mustafa Dedić, Muhamed Mičijević, Savo Neimarović, Risto Samardžić i Uglješa Janjić.
U toku NOR-a kao borci partizanskih jedinica ili kao logoraši živote su izgubili :
Aleksandar Alagić, Armin Altarac, Nikola Antelj, Enver Arpadžić, Nijaz Bajat, Slavko Balać, NH Mladen Balorda, Muhidin Bašagić, Ilija Bašić, Slavko Bašić, NH Karlo Batko, Ahmet Brkić, Hamdija Brkić, Hivzija Brkić, Osman Brkić, Muhamed Čerkić, NH Jusuf Čevro, Alija Ćišić, Hakija Derviškadić, Afan Dizdar, Alija Drače, Mahmud Đikić, Atif Đikić, Esad Fejić, Ešref Fejić, Mile Filipović, Asim Frenjo, Osman Grebo, Jusuf Hadžiomerović, Muhamed Hadžiomerović, Velija Hujdur, Alija Humo, Šerif Husrefović, Milan Ivetić, Džemal Kajtaz, Kosta Kaličin, Miko Kahmi, Mehmed Kapić, Božidar Karan, Alija Kazazić, Mihajlo Kisić, Mirko Konjevod, Enver Lakišić, Sveto Lukić, Henći Mandelbaum, Oskar Mandelbaum, Mustafa Milavić, Risto Milićević, NH Šefik Obad, Mustafa Pašić, Salko Pezo, NH Ahmet Pintul, Teofik Puzić, Milan Rajković, Ibrahim Raljević, Ranko Slijepčević, Reuf Slipičević, Ahmed Spužić, Mehmed Šabić, Nebojša Šain, Jakov Jaša Šantić (golman), Mehmed Šapuh, Slavko Šipovac, Ahmed Ševa, Stjepan Šulentić, Mehmed Taso, Bogdan Tepešić, Ilija Terzić, Avdo Trbonja, Bećir Trbonja, Savo Turanjanin, Predrag Vasić, Marko Vučijak, Slobodan Vuković, NH Hasan Zahirović Laca, Ljubo Zelenika, Reuf Zubčević.
Pored tih 77 fudbalera u toku rata živote su izgubili i funkcioneri RŠK Velež :
Nikola Abramović Bjelica, Mustafa Bjelavac, Mihajlo Blanić, Mehmed Ćumurija, Milan Filipović, Rudolf Hrozniček, Mustafa Husković, Mustafa Humo, Borivoje Janjoš, Božo Karan, Damjan Kovačević, Hilmija Kreso, Dejan Mišanović, Ismet Pašić, Nedjeljko Petrić, Milan Rajković, Lazar Radišić, Ahmed Rebac, Đoko Salatić, Boro Šipovac i Vasilje Tošić.”
Izvor: fejsbuk, list “Sloboda”.
FOTO-GALERIJA:
Od kraja januara 2026, postupkom “operisanim” od časti, prostor je “prenamijenjen” u parking. Izvor: fejsbuk.
AUTOR SPOMENIKA NA STADIONU POD BIJELIM BRIJEGOM:
Romeo Tiberio, rođen u Mostaru 1912. Otac mu je bio Italijan Antonio Tiberio (Treviso, 1872. – 1957.), poznati vlasnik kina u Fejićevoj ulici. Romeo je studirao na fakultetu za matematiku, fiziku i prirodne znanosti u Bolonji, na matematici za inženjere. Završio za arhitektu. Zaslužan za projetiranje brojnih mostarskih zgrada, davši pečat izgledu grada. Ističe se stambeno-poslovni blok zgrada s prvim mostarskim neboderom u Glavnoj ulici (1956.), „Sokolova“ zgrada nasuprot Đačkog doma, zgrada banke na Bulevaru; stambeno-poslovna zgrada koja se nastavlja na hotel Bristol (Revija), zgrada Socijalnog osiguranja u Fejićevoj ulici, zgrada osnovne škole u Donjoj Mahali i brojne ostale. S Izudinom Mahmuspahićem radio izmjene i ispravke na zgradi Doma kulture. Romeo Tiberio javlja se i kao scenograf u izvedbama kazališnih drama na kazališnim amaterskim pozornicama u Mostaru (“Na straži/Mrtva straža”, RKUD Abrašević 1947./48.) Izvor: Wikipedia.
POVEZANI ČLANCI: